Verlaging dijknorm Waddeneilanden niet verantwoord
Op dinsdag 27 januari 2026 heeft minister Tieman (Infrastructuur & Waterstaat) een brief naar de Tweede Kamer gestuurd over onderwerpen binnen het waterveiligheidsdomein. Hierin is onder meer het aanpassen van de normering van een aantal dijktrajecten opgenomen.
Voor de Waddeneilanden heeft het verlagen van de dijknormering en het verhogen van de evacuatiefractie grote gevolgen wanneer er een overstroming door een extreme storm plaatsvindt. Inwoners en toeristen worden geconfronteerd met de geïsoleerde ligging van de eilanden. Het verlagen van de norm van eens in de 1000 jaar naar eens in de 300 tot zelfs plaatsen van eens in de 100 jaar en het verhogen van de evacuatiefractie vraagt nu zorgvuldigheid. Veiligheid van inwoners en toeristen moeten daarin voorop staan.
Voor Schiermonnikoog en delen van Terschelling en Vlieland betekent dit dat er een overstromingskans wordt geaccepteerd van eens in de honderd jaar. Michiel Schrier, namens De Waddeneilanden: “Inwoners en bedrijven op delen van de Waddeneilanden kunnen dus eens in een mensenleven te maken krijgen met een overstroming en dat terwijl de kosten voor een dijkversterking vele malen lager zijn dan de herstelkosten na een overstroming.”
Schrier: “We vinden een juiste volgordelijkheid noodzakelijk. Breng éérst de gevolgen goed in kaart vóórdat je de norm verlaagd. Pas dan kan een goed afgewogen aanpassing plaatsvinden. Daarnaast ontstaat nu grote onduidelijkheid over de doorgang van het lopende dijk- en duinversterkingsproject op Schiermonnikoog. Dat vinden we niet verantwoord. Deze boodschap brengen we, samen met de noordelijke provincies en waterschappen, ook naar Den Haag.”
Op Schiermonnikoog is ontzet gereageerd op het standpunt van de minister. Wethouder Johan Hagen van de gemeente Schiermonnikoog: “Als lokaal bestuur staan wij voor de waterveiligheid van onze inwoners. Voor nu, maar ook voor de toekomst van onze kinderen en kleinkinderen. Het is onbegrijpelijk dat de minister de waterveiligheid zo op het spel zet."
Door de norm te verlagen, vervalt bovendien grotendeels het lopende dijk- en duinversterkingsproject op Schiermonnikoog. Dit project loopt al enige jaren en kan op brede steun rekenen van eilanders en omgevingspartners. De minister heeft aangegeven met de betrokken partijen in gesprek te willen gaan om te kijken of andere doelen uit dit project wel gerealiseerd zouden kunnen worden.
De regio (Waddeneilanden, provincies Fryslân en Noord-Holland, Wetterskip Fryslân, Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier) heeft een position paper Link naar position paper en factsheet Link naar factsheet naar de Tweede Kamer gestuurd.
Achtergrond
In 2014 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt tussen Rijk en regio om voor de Waddeneilanden af te wijken van de landelijke berekeningswijze van de veiligheidsnorm. Deze afspraak is destijds gemaakt omdat evacuatie van de eilanden kort voorafgaand aan een storm vrijwel onmogelijk is.
Waarom de minister nu eenzijdig wil afwijken van deze eerder gemaakte afspraken terwijl er niets is veranderd in de situatie op de Waddeneilanden lijkt een bezuinigingsmaatregel. De minister gaat nu uit van schuilen óp de eilanden, maar schuilen is niet hetzelfde als evacueren. Dit betekent bijvoorbeeld schuilen in de duinen en andere hoger gelegen gronden. Daar zijn echter geen voorzieningen, zoals elektriciteit, stromend water, voedsel en medische voorzieningen. Er is geen zogenaamd achterland van waaruit je hulp en ondersteuning mogelijk is, zoals dat op het vaste land wel het geval is.
Het Ministerie gaat uit van schuilen en aansluitend redden (verplaatsen naar de vaste wal), na afloop van de storm. Dat laatste is echter een complexe logistieke puzzel door de beperkte beschikbare reddingsmiddelen en beschadigde infrastructuur. Schrier: “Inwoners en toeristen moeten dus langere tijd op de eilanden verblijven met nauwelijks aanvoer van hulp. Dit zal na de overstroming mensenlevens in gevaar brengen.”
Het afgelopen jaar vonden er verschillende gesprekken plaats tussen de minister en noordelijke provincies, waterschappen en eilandgemeenten over de gewijzigde koers. Het is niet gelukt de Minister te overtuigen van de specifieke eilandsituatie en een daarbij passende norm. Provincies, waterschappen en de Waddeneilanden trekken samen op en hebben de komende tijd gesprekken met verschillende Kamerleden over de ontstane situatie.